Skyfall (2012) – 7/10

Stijl, stijl en nog eens stijl. De nieuwe Bondfilm loopt over van stijl! En Sam Mendes is de verantwoordelijke. Dat ruikt naar verandering. Sinds Casino Royale heeft de Bond-franchise een omwenteling gekend door voor een serieuzere aanpak te kiezen en Daniel Craig te casten, die ook op zijn manier een hele andere invulling geeft aan de traditionele Bond. Maar waarom nog steeds hameren op verandering? Wellicht om het mislukte debacle te doen vergeten dat Quantum of Solace heet. Is Mendes eigenlijk wel de juiste persoon om een actiefilm te regisseren? Met films als American Beauty (zijn zeer indrukwekkende doorbraak), Road to Perdition (een ietwat overgewaardeerd gangsterepos) en Revolutionary Road (een zeer ondergewaardeerd meesterwerk) zou je niet gauw denken dat zijn zesde (!) bioscoopfilm een Bondfilm zou zijn.

De film opent ietwat twijfelachtig en geforceerd. Alsof ze Mendes hebben moeten pushen een met actie doorspekte openingsscène te filmen. Hij is duidelijk geen actieregisseur en de achtervolging op motors door de nauwe straatjes van Istanboel doet een beetje knullig aan. Het is niets nieuws en steekt maar bleekjes af tegen de knappe parkour-stunts uit Casino Royale. Dan volgt het themanummer en is dit keer weggelegd voor Adele. Fan of geen fan, dit is weer een ouderwetse, bombastische Bond tune. Iedereen kon 'm van tevoren meezingen, aangezien het nummer al weken van tevoren in de hitlijsten stond.

De nieuwe Bond is anders, maar heeft toch dezelfde ingrediënten. Even checken:

• Actievolle openingsscène; ✔
• Bombastisch openingsnummer van populaire artiest; ✔
• Schurk met lichamelijk mankement die de wereld wil veroveren; ✔
• Exotische locaties; ✔
• Femme fatale; ✔
• Nietszeggende seksscènes; ✔
• Technische snufjes (weinig gadgets dit keer!); ✔ 
• "Bond. James Bond." ✔
• Flauwe oneliners; ✔
• Moederfiguur;
• Jeugdtrauma...

Hey, daar gebeurt iets nieuws! Mendes legt hier zo de nadruk op dat de echte Bond-ingrediënten het moeten ontgelden. Zo wordt de femme fatale al halverwege de film van kant gemaakt. Ze werd geïntroduceerd als een van de meest interessante en gelaagde Bondgirls, maar er is geen tijd te verliezen! We moeten naar het einde toe! Dat gaat zo prachtig worden! Ook de schurk, Silva genaamd, kan zich in deze film niet echt uitleven. Javier Bardem kan geweldig goed een engerd neerzetten (zie No Country for Old Men) en de verplichte martelscène weet hij op een heel andere manier ongemakkelijk te maken dan bijvoorbeeld de (vooral voor mannen) huiveringwekkende scène uit Casino Royale met Mads Mikkelsen. Bardem krijgt niet veel tijd om zijn personage ten toon te spreiden en moet het vooral hebben van de duidelijk op The Silence of the Lambs geïnspireerde gevangenisscène. Zijn geschiedenis met M (Judi Dench) maakt hem een interessant personage, maar er is weinig tijd. Vooruit, naar het einde toe!

Het laatste bedrijf is er een die je nog nooit in een Bondfilm hebt gezien. Het speelt zich af in een apart genre, namelijk die van de home invasion à la Straw Dogs. Bond keert terug naar zijn ouderlijk huis in de Schotse hooglanden om daar Silva naar toe te lokken en te verslaan. Dit is werkelijk stijlporno met een hoofdletter S. Hier moet Mendes vast het meest trots op zijn geweest, want de cinematografie is fenomenaal. Het oude huis en de omgevingen zijn prachtig in beeld gebracht. En wat is het tegenwoordig met schurken die op een wel heel erg onspectaculaire wijze aan hun einde komen? Denk aan hoe Bane aan zijn einde kwam in The Dark Knight Rises. Net als deze film is Skyfall het einde van een trilogie van een reboot van een langlopende franchise. Mendes weet heel goed wat diepgang is, maar laat dit ten koste gaan van een ongebruikelijke twist die maar half uitgewerkt is. De film voelt als touwtrekken tussen Mendes en de studiobazen, waarbij ze beiden eindigen met het kortste eind. Bond is weer terug bij af, is in stijl gekomen en gegaan... en zal dit nog keer op keer gaan doen.

Moonrise Kingdom (2012) – 7/10

Moonrise Kingdom gaat over het 12-jarige jongetje Sam (Jared Gilman) is lid van de Khaki Scouts, onder leiding van Scout Master Randy Ward (Edward Norton), die zijn gebivakkeerd op het eilandje Penzance in New England. Op een morgen blijkt Sam vertrokken te zijn en hij heeft een brief achtergelaten met daarop zijn ontslag van de Khaki Scouts. Hij en het meisje Suzy (Kara Hayward) hebben in het geheim brieven naar elkaar gestuurd nadat ze elkaar enige tijd geleden hadden ontmoet en verliefd zijn geworden. Suzy woont aan de andere kant van het eiland in een groot huis met vader (Bill Murray), moeder (Frances McDormand) en drie jongere broertjes. Ze is het buitenbeentje van de familie en ziet in Sam een uitvlucht. Vader en moeder zijn allebei advocaat, maar hebben ook hun eigen probleem. Moeder heeft namelijk ook een relatie met Police Captain Sharp (Bruce Willis).

Al gauw wordt onder de eilandbewoners duidelijk dat zowel Sam als Suzy op dezelfde dag zijn verdwenen. Sam is een weeskind en niet meer welkom bij zijn pleegouders en zal nadat hij gevonden is, overgedragen worden aan Social Services (Tilda Swinton). Er wordt een zoekactie gestart met hulp van de Khaki Scouts. Ondertussen zijn Sam en Suzy samen op avontuur, al jagend en kamperend in de natuur, alwaar hun kalverliefde tot uiting komt.

Het nieuwe kunstwerkje van Wes Anderson mag er zeker wezen. De man staat bekend om zijn eindeloze visuele details. Met films als The Life Aquatic with Steve Zissou en Fantastic Mr. Fox heeft Anderson al meerdere malen bewezen hierin een meester te zijn. Hij heeft er deze keer voor gekozen om zijn film op 16mm-film op te nemen, om het jaren '60 gevoel te accentueren. Het beeld krijgt zo een grofkorrelig effect wanneer dit wordt uitvergroot op het traditionele 35mm-formaat. De hele stijl van de film, inclusief de credits, komen rechtstreeks uit de keuken van Anderson en geen enkele filmmaker komt daarin echt in de buurt. De stijl was de prioriteit en daar heeft de rest van de film helaas onder te lijden.

Moonrise Kingdom heeft om mee te beginnen al te veel personages. Te veel om hen in anderhalf uur goed uit te diepen. Ze zijn allemaal eendimensionale figuren in de prachtige kijkdoos van Anderson. De plot van Sam en Suzy krijgt zo te weinig aandacht en dat is zonde, aangezien het de hoofdattractie van de film is. Ook is het acteerwerk van de kinderen wat twijfelachtig. Ze beschikken niet over de emotionele diepgang om hun personages kleur te geven. Wat overblijft zijn kinderen die de zinnen oplezen die volwassen voor hen hebben geschreven. Anderson zelf en Roman Coppola – de zoon van – zijn hiervoor verantwoordelijk.

Ondanks het gebrek aan diepgang, iets waarin Anderson juist wel excelleert in The Royal Tenenbaums, en het soms moeizame tempo en vreemd gekozen spanningsbogen, is de film geen straf om te zien. Andersons visuele stijl is zo uniek dat dit gegeven de film alleen al de moeite waard maakt. Ook de visuele humor draagt bij aan de charme van de film. Het is nu hopen dat Anderson in zijn volgende project het deksel van zijn kijkdoos oplicht, zodat we een dieper beeld krijgen van zijn personages en hun zo wat ademruimte gunt.

Snow White and the Huntsman (2012) – 3/10

Dit jaar zijn er maar liefst twee live-action films van het sprookje Sneeuwwitje verschenen. De kindvriendelijke Mirror Mirror met Julia Roberts en het visuele spektakel Snow White and the Huntsman, met Kristen Stewart (Twilight) als Snow White en Charlize Theron als Ravenna, de boze stiefmoeder. Het is de eerste film van Rupert Sanders en hij doopt het sprookje om tot avonturenfilm. Er zijn ook wat veranderingen toegepast aan het verhaal zelf. Nu is de jager, die Sneeuwwitje in het oorspronkelijke sprookje mee het bos in moest nemen om haar daar te doden, tot een van de hoofdpersonages verheven. The Huntsman Eric wordt gespeeld door Chris Hemsworth (Thor).

De film ziet er prachtig uit en er is duidelijk veel geld gestoken in de sets en de CGI, die af en toe iets te cartoonesk aandoet. Ondanks dat er vier schrijvers aan het script hebben gewerkt, is er weinig verhaal. Voor een film van meer dan twee uur is er weinig ontwikkeling in de personages en de plot te ontdekken. Dit is vooral te wijten aan de regisseur, die er voor kiest de aandacht te vestigen op de actiescènes. Kristen Stewart vertolkt het hoofdpersonage, maar haar acteerkunsten reiken niet ver en ze is ook niet de schoonste in het land. Charlize Theron doet haar uiterste best om iets te doen met wat haar is gegeven. Net als in Prometheus heeft ze weer een bitchy rol met weinig diepgang. Haar acteerwerk komt beter tot zijn recht in een film zoals het ondergewaardeerde Young Adult. Chris Hemsworth laat zien dat hij een degelijke acteur is die evenals Theron moet roeien met de riemen die hij heeft.

Disney heeft met Snow White and the Seven Dwarfs in 1937 een mijlpaal neergezet op gebied van animatie en een blauwdruk geleverd voor verdere vertellingen van het oude sprookje. Ook Snow White and the Huntsman heeft dwergen (gelukkig niet met de namen Dopey, Sleepy, etc.), maar ze worden (ook gelukkig) niet vertolkt door acteurs met dwerggroei. Met slimme shots en met behulp van de computer zijn een handjevol bekende Britse karakteracteurs (waaronder Bob Hoskins en Ian McShane) omgetoverd tot dwergen. Snow White ontmoet ze niet in een huisje, maar onderweg, samen met Eric, en helpen haar Ravenna te verslaan. En dan is er nog William, het jeugdvriendje van Snow White en, naast Eric, een mogelijke partner voor Snow White. Zijn personage is een beetje overbodig en er komt geen oplossing voor hem en Snow White. Ook niet voor Eric. Daar komt nog eens bij dat er geen chemie is tussen de acteurs.

Deze film heeft een vreemd soort haastige vertelling (zoals de weinige en korte scènes met Theron en een vluchtige proloog) als het aankomt op dialogen en uitdieping van de personages. Dit is frustrerend, aangezien de lange duur van de film juist het tegenovergestelde doet vermoeden. Het maakt de film langdradig en daarmee de actiescènes (het overgrote deel van de film) minder urgent. Snow White and the Huntsman barst van de potentie, maar wil door de incompetente regie maar niet van de grond komen. Kristen Stewart kan door haar krappe emotionele bereik als actrice de film niet dragen en je krijgt als kijker het idee dat ze heel erg bezig is met acteren in plaats van het personage te zijn.

Momenteel is er sprake van een vervolgfilm met dezelfde regisseur, maar het ziet er niet naar uit dat mevrouw Stewart gaat terugkeren. Het zou voor Sanders leuk zijn om hier zijn trilogie (dat is de trend) van te maken, maar dan zou hij in het vervolg meer oog voor zijn personages en de plot moeten krijgen. Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de oppervlakkigste in het land?

Papillion (1973) – 8/10

Papillion is gebaseerd op de bestseller van Henri Charrière, de man die naar eigen zeggen onterecht werd veroordeeld voor de moord op een pooier en jarenlang gevangen zat in Frans-Guyana, een Frans overzees departement dat grenst aan Suriname en Brazilië. Tijdens zijn gevangenschap heeft hij meerdere malen geprobeerd te ontsnappen, dat resulteerde in een langere straf. De gebeurtenissen in gelijknamige "autobiografie" kunnen gerust met een korreltje zout worden genomen, maar ze zijn interessant materiaal om er een film over te maken. Charrière was zelf ook betrokken bij het maken van de film. De regie was in handen van Franklin J. Schaffner, die daarvoor verantwoordelijk was voor Planet of the Apes en Patton en na Papillion nog The Boys from Brazil zou maken. Steve McQueen speelt Charrière, die de bijnaam Papillion draagt, wegens de getatoeëerde vlinder op zijn borst. Dustin Hoffman is zijn tegenspeler en hij vertolkt de rol van Louis Dega, een valsemunter met wie hij in gevangenschap bevriend raakt. De twee sluiten al vrij vroeg een verbond waarbij Dega geld verschaft voor het omkopen van het gevangenispersoneel in ruil voor bescherming door Papillion.

Met McQueen en Hoffman heeft de film twee bijzonder sterke acteurs. McQueen zet een sterke Papillion neer die ondanks de onmenselijke toestanden in de gevangenis niet klein te krijgen is. De scènes waarin hij twee jaar lang in een isoleercel zit wegens een gefaalde ontsnappingspoging zijn claustrofobisch en het vereist een goed acteur om de geestelijke en lichamelijke marteling geloofwaardig neer te zetten. Dit is overigens een van de sterkste sequensen in de film met twee mooi geregisseerde droomscènes. Wanneer de twee jaar voorbij zijn is Papillion gesloopt, maar wanneer hij weer opknapt plant hij met Dega alweer een nieuwe ontsnappingspoging. Ontsnappen is vrijwel onmogelijk zonder geld, waarvan je middels goede contacten aan een boot kunt komen. De tweede poging brengt hem verder en hij brengt enige tijd door met een stam, wat mooie maar vrij idyllische scènes oplevert. Hij wordt later door een stel nonnen verraden aan de Franse autoriteiten en is hij weer terug bij af. Vijf jaar isolatie dit keer waarna hij naar een eilandje wordt gestuurd om daar zijn laatste jaren te slijten in een hutje. Daar komt hij Dega weer tegen die inmiddels van het padje af is en tegen zijn varkens praat. Papillion is oud en grijs, maar nog steeds vastberaden om te ontsnappen en als vrij man te leven. Hij maakt een vlot en springt van de rotsen af, de oceaan in en laat zich door de stroming meevoeren naar Venezuela. Hij heeft de laatste jaren van zijn leven daar als vrij man geleefd.

Papillion is het verhaal van een echte doorzetter. Een man die ondanks alles een doel voor ogen heeft en zijn leven vrij wil leven. Zoals in een van zijn dromen duidelijk wordt is zijn ergste misdaad een vergooid leven. Hij doet er alles aan om te ontsnappen en om iets van zijn leven te maken, in tegenstelling tot Dega die zich al vrij snel heeft neergelegd bij zijn gevangenschap. De film is qua opzet eenvoudig, maar weet toch de volle tweeënhalf uur te boeien. Dit komt door de twee sterke prestaties van McQueen en Hoffman en de variatie aan locaties waar het verhaal zich afspeelt. Het is boeiend om iemand een schijnbaar onmogelijke taak te zien uitvoeren. Mensen zijn altijd geïntrigeerd door gevangenissen en het ontsnappen hieruit. Escape from Alcatraz is hier nog zo'n mooi voorbeeld van. De beste film aller tijden volgens de bezoekers van IMDb is tevens een gevangenisfilm.

De film komt uit 1973 maar kent weinig tekenen van ouderdom. Het is nu nog steeds een mooie film om te zien door de goede cinematografie en sterke acteerprestaties. Sterker nog, de film kent een scène met een krokodil en de acteurs McQueen en Hoffman die hier wel heel dichtbij komen. Een scène die vandaag de dag niet op deze manier, zonder special effects en snelle montage, geschoten zou worden. Papillion is een solide avonturenfilm en een inspirerend personage.