Skyfall (2012) – 7/10

Stijl, stijl en nog eens stijl. De nieuwe Bondfilm loopt over van stijl! En Sam Mendes is de verantwoordelijke. Dat ruikt naar verandering. Sinds Casino Royale heeft de Bond-franchise een omwenteling gekend door voor een serieuzere aanpak te kiezen en Daniel Craig te casten, die ook op zijn manier een hele andere invulling geeft aan de traditionele Bond. Maar waarom nog steeds hameren op verandering? Wellicht om het mislukte debacle te doen vergeten dat Quantum of Solace heet. Is Mendes eigenlijk wel de juiste persoon om een actiefilm te regisseren? Met films als American Beauty (zijn zeer indrukwekkende doorbraak), Road to Perdition (een ietwat overgewaardeerd gangsterepos) en Revolutionary Road (een zeer ondergewaardeerd meesterwerk) zou je niet gauw denken dat zijn zesde (!) bioscoopfilm een Bondfilm zou zijn.

De film opent ietwat twijfelachtig en geforceerd. Alsof ze Mendes hebben moeten pushen een met actie doorspekte openingsscène te filmen. Hij is duidelijk geen actieregisseur en de achtervolging op motors door de nauwe straatjes van Istanboel doet een beetje knullig aan. Het is niets nieuws en steekt maar bleekjes af tegen de knappe parkour-stunts uit Casino Royale. Dan volgt het themanummer en is dit keer weggelegd voor Adele. Fan of geen fan, dit is weer een ouderwetse, bombastische Bond tune. Iedereen kon 'm van tevoren meezingen, aangezien het nummer al weken van tevoren in de hitlijsten stond.

De nieuwe Bond is anders, maar heeft toch dezelfde ingrediënten. Even checken:

• Actievolle openingsscène; ✔
• Bombastisch openingsnummer van populaire artiest; ✔
• Schurk met lichamelijk mankement die de wereld wil veroveren; ✔
• Exotische locaties; ✔
• Femme fatale; ✔
• Nietszeggende seksscènes; ✔
• Technische snufjes (weinig gadgets dit keer!); ✔ 
• "Bond. James Bond." ✔
• Flauwe oneliners; ✔
• Moederfiguur;
• Jeugdtrauma...

Hey, daar gebeurt iets nieuws! Mendes legt hier zo de nadruk op dat de echte Bond-ingrediënten het moeten ontgelden. Zo wordt de femme fatale al halverwege de film van kant gemaakt. Ze werd geïntroduceerd als een van de meest interessante en gelaagde Bondgirls, maar er is geen tijd te verliezen! We moeten naar het einde toe! Dat gaat zo prachtig worden! Ook de schurk, Silva genaamd, kan zich in deze film niet echt uitleven. Javier Bardem kan geweldig goed een engerd neerzetten (zie No Country for Old Men) en de verplichte martelscène weet hij op een heel andere manier ongemakkelijk te maken dan bijvoorbeeld de (vooral voor mannen) huiveringwekkende scène uit Casino Royale met Mads Mikkelsen. Bardem krijgt niet veel tijd om zijn personage ten toon te spreiden en moet het vooral hebben van de duidelijk op The Silence of the Lambs geïnspireerde gevangenisscène. Zijn geschiedenis met M (Judi Dench) maakt hem een interessant personage, maar er is weinig tijd. Vooruit, naar het einde toe!

Het laatste bedrijf is er een die je nog nooit in een Bondfilm hebt gezien. Het speelt zich af in een apart genre, namelijk die van de home invasion à la Straw Dogs. Bond keert terug naar zijn ouderlijk huis in de Schotse hooglanden om daar Silva naar toe te lokken en te verslaan. Dit is werkelijk stijlporno met een hoofdletter S. Hier moet Mendes vast het meest trots op zijn geweest, want de cinematografie is fenomenaal. Het oude huis en de omgevingen zijn prachtig in beeld gebracht. En wat is het tegenwoordig met schurken die op een wel heel erg onspectaculaire wijze aan hun einde komen? Denk aan hoe Bane aan zijn einde kwam in The Dark Knight Rises. Net als deze film is Skyfall het einde van een trilogie van een reboot van een langlopende franchise. Mendes weet heel goed wat diepgang is, maar laat dit ten koste gaan van een ongebruikelijke twist die maar half uitgewerkt is. De film voelt als touwtrekken tussen Mendes en de studiobazen, waarbij ze beiden eindigen met het kortste eind. Bond is weer terug bij af, is in stijl gekomen en gegaan... en zal dit nog keer op keer gaan doen.