Voordat Peter Jackson een van de succesvolste filmreeksen aller tijden maakte (The Lord of the Rings trilogie), was hij in de jaren '80 en '90 al flink aan de weg aan het timmeren om een gerespecteerd filmmaker te worden. Hij filmt het liefst in zijn thuisland Nieuw-Zeeland en
Heavenly Creatures is dan ook geen uitzondering. Jackson heeft in zijn films altijd een hang naar het duistere, het macabere. Begin jaren '50 werd het stadje Christchurch opgeschrikt door
een gruwelijke moord, gepleegd door de tienermeisjes Pauline Parker en Juliet Hulme. Het slachtoffer betrof de moeder van Pauline, Honora Parker Rieper, en was door de meisjes tienvoudige malen met een steen op haar hoofd geslagen. Wat kan deze jonge meisjes gedreven hebben om zo'n daad te begaan? Genoeg materiaal om een film van te maken, dacht Jackson.
De film had maar liefst twee debuterende actrices: Melanie Lynskey en Kate Winslet. Lynskey is (helaas) het meest bekend geworden als de stalkende buurvrouw Rose uit
Two and a Half Men, en het succesverhaal van Winslet mag door de jaren heen duidelijk zijn geworden. Het acteerwerk van beide dames in deze film is werkelijk fenomenaal. Dit des te meer omdat het twee uitermate uitdagende rollen zijn van twee meisjes die een intens hechte vriendschap hadden. Pauline is een braaf meisje dat uit een liefdevol gezin komt. Ze is ontzettend creatief: ze maakt figuurtjes van klei van de koninklijke familie en laat ze spelen in haar fantasieverhalen. Juliet komt met haar familie uit Engeland naar Nieuw-Zeeland en komt uit een liberaal gezin, is welbespraakt en een tikje ondeugend, tot groot ongenoegen van de leraressen van de stijve meisjesschool. Pauline raakt onder de indruk van Juliet en de twee worden al gauw dikke vriendinnen. Ze zwijmelen weg bij de muziek van Italiaanse zangers en vereren hun favoriete filmsterren. Ze ontsnappen de saaie wereld van hun school en duffe ouders en spelen in hun fantasiewereld leden van de koninklijke familie waarbij Pauline's kleifiguurtjes tot leven komen. Jackson toont zich hier weer een meester in practical special effects. Jackson heeft altijd al een liefde gehad voor handgemaakte poppen en monsters; zijn live-action special effects zijn een handelsmerk geworden.
Meet the Feebles (1989) is een soort Muppets on acid en
Braindead (1992) is een over-the-top horror-komedie.
Door juist hun fantasiewereld te laten zien, worden de personages vele malen interessanter en maakt de beleving van hun vriendschap des te intenser. De realiteit wordt hierdoor ook intenser beleefd en de kijker begrijpt de pijn veel beter wanneer de meisjes elkaar een lange tijd niet mogen zien wanneer Juliet tuberculose krijgt en in quarantaine moet. De ouders van Juliet laten de schaduwzijde van hun liberale leven zien door tijdens haar ziektebed doodleuk op vakantie te gaan. Pauline en Juliet komen deze moeilijke tijd door, door elkaar brieven te schrijven in een langdurig rollenspel, waarbij ze elk de identiteit van een koninklijk familielid aannemen. Het weerzien is euforisch en hun ouders maken zich steeds meer zorgen om de hechte vriendschap. Vader Hulme gaat naar de ouders van Pauline om zijn zorgen te uiten over de volgens hem ongezonde verstandhouding van hun dochters. Het ondenkbare zou toch niet waar zijn? De psychiater van Pauline heeft dan ook grote moeite het woord 'homoseksualiteit' uit te spreken als hij haar moeder informeert dat dit slechts een fase is en dat het wel weer over gaat. Jackson weet slim hier en daar de film van humor te voorzien. Juliet Hulme, die nu door het leven gaat als Anne Perry en bovendien een succesvol schrijfster is, heeft altijd gezegd dat hun vriendschap wel obsederend, maar niet lesbisch geaard was.
Moeder Rieper (de ouders waren niet getrouwd) gaat Pauline steeds meer tegenstaan, helemaal wanneer ze met een jongen wordt betrapt en steeds opstandiger begint te worden. Pauline begint steeds meer een hekel aan haar te krijgen en ziet haar als het grootste obstakel dat haar vriendschap met Juliet in de weg staat. Ze besluit samen met Juliet een plan te maken om moeder uit de weg te ruimen. Met de wetenschap dat deze scène eraan gaat komen, wordt het extra spannend als de dag aanbreekt waarop het gaat gebeuren. Jackson weet als geen ander de spanning op te voeren om uiteindelijk te leiden tot de gruwelijke climax; Jackson is niet vies van een beetje bloed. Niet alleen spanning en tempo is Jackson gegeven, maar ook zijn geweldige camerawerk. Hij staat erom bekend veel verschillende schots van zijn scènes te maken, waardoor ze erg levendig worden; het beeld is altijd in beweging.
Jackson weet hier een uitzonderlijke gevoeligheid voor zijn personages te creëren die in zijn latere films nooit zo fijn en kleinschalig meer worden.
The Return of the King (2003) neigt erg naar melodrama en
The Lovely Bones (2009) is een half geslaagde film die weinig subtiel is. De geslaagde emotionele gelaagdheid in Heavenly Creatures is grotendeels te danken aan de twee hoofdrolspeelsters die als debuterend actrices een verbluffende prestatie neerzetten. Het is te hopen dat Jackson nog eens zo'n fijne, kleine film maakt, maar met nog drie Hobbit-films en een vervolg op
Kuifje voor de boeg, zal dat voorlopig niet gebeuren.
