The Devil's Advocate (1997) – 7.5/10

The Devil's Advocate wordt op blu-ray uitgebracht en wel in de vorm van een Unrated Director's Cut. Wat nu precies de toevoeging van Taylor Hackford was is onduidelijk en de film duurt net zo lang als elke andere versie; een flinke 144 minuten. Dan is er nog een issue dat al sinds de productie van de film bestaat: de sculptuur in het kantoor van John Milton (Al Pacino). Het zou een ongeautoriseerde reproductie zijn van Frederick Hart's Ex Nihilo, dat zich aan de gevel van Washington National Cathedral bevindt. Een rechtszaak was het gevolg, in het nadeel van Warner Bros (de ironie wordt later duidelijk). In de film is de sculptuur digitaal bewerkt en vrijgemaakt van elk overeenkomend detail. Na de uitspraak van de rechter moest elke uitgave dit bewerkte materiaal bevatten, dus ook de nieuwe blu-ray. Dit is slechts een klein minpuntje, want het doet niks af aan de film. Wat het wel is, is een film die echt helemaal jaren '90 is.

Nog even kort de plot: Keanu Reeves speelt de enorm succesvolle advocaat Kevin Lomax (hij heeft nog nooit een zaak verloren!). Hij en zijn vrouw Mary Ann (Charlize Theron) vertrekken vanuit een klein stadje in Florida naar New York op verzoek van een groot advocatenkantoor, om daar nog meer zaken voor hen te winnen. De twee pakken al het geld en roem met beide handen aan en Kevin verliest zijn zicht op de realiteit en verwaarloost zijn vrouw ten koste van zijn carrière. Er gebeuren al gauw onverklaarbare dingen en Mary Ann lijkt psychisch gestoord te worden. De eigenaar van het bedrijf, John Milton, gespeeld door een over-the-top Al Pacino, is in werkelijkheid de duivel en is de oorzaak van alle bovennatuurlijke gebeurtenissen. Het klinkt als een film die ontzettend fout uitgewerkt kan worden, maar de balans tussen (bovennatuurlijke) thriller en satire is verrassend goed. Het heeft de opzet van een thriller, maar Al Pacino weet de duivel op zo'n menselijke manier te spelen ("I'm a humanist!") en het duivel-zijn ironisch neer te zetten ("Call me Dad."), dat de humor hier werkt.

Keanu Reeves acteert hier al net zo houterig als dat hij twee jaar later in The Matrix zou doen. In deze film kan het geen kwaad, aangezien hij een vrij eendimensionaal personage moet spelen die uit is op persoonlijk gewin en geen oog heeft voor wat er om hem heen gebeurt. Charlize Theron speelt de sterren van de hemel en doet alsof ze een Oscar in de wacht wil slepen. Het geeft de film toch de nodige ernst met zich mee en ze houdt de film aan de kant van de drama hier in haar eentje goed in balans. Al Pacino is een rasacteur en het is te zien dat hij duidelijk plezier heeft in het spelen van de duivel. Zijn spel is intens en luchtig op de juiste momenten en weet ook hier de balans te bewaren voor een personage waarbij clichés al gauw op de loer liggen.

Balans is bij deze film dus het sleutelwoord. De plot van de film klinkt absurd, maar de uitwerking ervan is ontzettend vermakelijk. De bijna tweeënhalf uur durende film is daarom ook geen straf. De CGI zijn op sommige momenten misschien wat achterhaald (de gezichten van de demonen zijn nog steeds griezelig!), maar gelukkig is het gebruik hiervan spaarzaam. De vergelijking met The Firm wordt vaak gemaakt, maar deze film heeft de tand des tijds toch beter doorstaan door het hoge vermakelijkheidsgehalte. Een film als deze zou vandaag de dag niet meer op deze manier gemaakt worden, aangezien we ondertussen al allerlei vertellingen over duivels en demonen hebben gezien. De film is daarom ook een goede afspiegeling van wat er in de jaren '90 aan films gemaakt werden. Hollywood-entertainment van de bovenste plank, dus!

Prometheus (2012) – 4/10

Ik vraag me af of Ridley Scott in 1979 heeft geweten dat hij een van de meest memorabele sciencefictionfilms had gemaakt die tot op de dag van vandaag een enorme schare aan fans heeft. Alien heeft al het goede wat sciencefiction te bieden heeft: boeiende technologie, gedetailleerde sets, een geweldig ontworpen monster (van de hand van H.R. Giger) en een sterke hoofdrol. Sigourney Weaver heeft het vier films volgehouden als heldin van de Alienfilms. Nu, zo'n 33 jaar later, keer Scott weer terug als regisseur om weer eens een Alienfilm op zijn eigen naam te zetten. Maar hoort Prometheus wel thuis in deze serie? Scott zegt zelf dat het geen directe prequel is, maar een originele film. Het verhaal speelt zich wel af in het Alienuniversum en er komen elementen in voor die refereren aan de voorgaande films. Ook in deze film is de Weyland Corporation van de partij om de missie te bekostigen en loopt er een android rond tussen de bemanningsleden, waarbij het in deze film al vanaf het begin duidelijk is dat het geen mens is.

Is dit een waardige Alienfilm geworden? Het korte antwoord is 'nee'. Aan de oppervlakte zou het een geweldige film moeten zijn, maar het is een typisch geval 'net niet'. De film opent met prachtige beelden in 3D van het IJslandse landschap. Dit is werkelijk hoogstaande cinematografie en het gebruik van 3D is in deze film niet eens storend, maar juist sfeerverhogend, al blijft het brilletje wel na een tijdje irriteren. Aan de beelden ligt het niet, daar kun je Scott wel op vertrouwen. Het is het gebrek aan een sterke plot en personages waar je empathie voor kunt hebben.

De plot is op papier even sterk als de eerste Alienfilm. Een schip landt op een planeet om onderzoek te doen en komt daar aliens tegen. De aliens blijken vijandig te zijn en de crew moet zien te overleven. Het schip heet in deze film Prometheus, vernoemd naar de Griekse god. Deze god schonk het vuur aan de mensen waardoor zij een succesvolle beschaving konden bouwen. In de film worden documenten gevonden die zijn verbonden aan de ontstaansgeschiedenis van de mensheid en dus wordt er een vlucht gemaakt naar de plek in het universum die staat beschreven. Daar aangekomen vinden ze al snel vijandelijke aliens en de overblijfselen van een technische beschaving van mensachtige wezens. Helaas is het allemaal niet zo spannend meer nadat de eerste slachtoffers zijn gevallen. Het grootste gemis is hier de dreiging van een grote alien en de claustrofobische scènes in het ruimteschip. De meeste scènes met actie vinden zich plaats in een grot waar weer gemakkelijk uit is te ontsnappen, alhoewel de eerste twee slachtoffers verdwaald weten te raken en al snel alienvoer worden.

Niet alleen het gebrek aan dreiging, maar ook het gebrek aan interessante personages is in deze film een probleem. De meest interessante is ironisch genoeg de android David, gespeeld door Michael Fassbender. De Duitser zet ook hier weer een fantastische acteerprestatie neer. Na X-Men: First Class en Shame, twee totaal verschillende films, bewijst hij weer eens wat een veelzijdige acteur hij is die met weinig materiaal diepgang aan zijn personages weet te geven. De andere bekende namen zijn Charlize Theron, die hier een kille bitch speelt, en de ongebrijpelijke cast van Guy Pearce als stokoude Weyland. Charlize Theron is een ontzettend veelzijdige actrice, maar krijgt hier zo weinig materiaal om mee te werken, dat ook haar personage eendimensionaal blijft. Het verhaal kent ook de noodzakelijke vervanger van Ripley en dat is in deze film Noomi Rapace, een Zweedse actrice die zich nog in Hollywood moet bewijzen. Rapace kan doorgaan als prima heldin, maar kan niet tippen aan Weaver.

Ridley Scott is ondertussen al flink op leeftijd en wil het verhaal een filosofische draai geven door de personages existentialistische gesprekken te laten voeren. Het gesprek tussen de onderzoeker Holloway (Logan Marshall-Green) en de android David is zo'n moment dat enige diepgang weet te creëren. David vraagt zich af waarom hij door de mensen gemaakt is en Holloway antwoordt minachtend "Gewoon, omdat het kan." David vraagt hem vervolgens of hij blij zou zijn met dat antwoord, waarna hij Holloway ongezien infecteert met wat Alienslijm. Kent de android concepten zoals rancune en wraak? De film heeft een behoorlijk cynische ondertoon en het wordt nooit duidelijk wat precies de beweegredenen van Scott zijn. De film roept sowieso meer vragen op dan dat het antwoorden verschaft over de ontstaansgeschiedenis van de mensheid, maar ook van de alien uit de Alienfilms.

Prometheus is mooi aan de oppervlakte, maar is niet in balans wanneer het de diepte in wil gaan. De film voelt niet als een belangrijke toevoeging aan de reeks en heeft een aantal goede kansen laten liggen. Er wordt voor de makkelijke weg gekozen en het verhaal vervalt in clichés. Jammer.