Posts tonen met het label 1964. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 1964. Alle posts tonen

dinsdag 10 juli 2012

A Fistful of Dollars (1964) – 7.5/10

De spaghetti western. Het is een subgenre waar filmmakers zoals Tarantino door geïnspireerd zijn. Wat maakt een western juist spaghetti? Ze zijn van Italiaanse makelij en kennen hun eigen vertel- en filmstijl. Sergio Leone heeft dit genre op de kaart gezet met de film A Fistful of Dollars. De film is broeierig en heeft veel scenes waarin mannen met revolvers elkaar lang aanstaren om vervolgens los te barsten in een kort vuurgevecht. Dit doet denken aan de samuraifilm. In dit Japanse genre gaat het niet om het gevecht, maar om de aanloop ernaar toe. De onderhuidse spanningen lopen zo hoog op dat ze niet eindigen in een lang gevecht, maar op een paar strategische steken met het zwaard, waardoor de vijand wordt uitgeschakeld.

Dit is helemaal niet zo'n vreemde vergelijking, aangezien Leone A Fistful of Dollars heeft gebaseerd op Kurosawa's Yojimbo met in plaats van een samurai een revolverheld als hoofdpersonage. De rechtzaak die Kurosawa tegen het team van Leone heeft aangespannen heeft ervoor gezorgd dat de film drie jaar later in het land van Hollywood uitgebracht werd. Toen pas heeft Clint Eastwood zijn stem voor de film in kunnen spreken. Ja, deze film is zonder geluid opgenomen. In deze Italiaans-Spaanse coproductie sprak elke acteur bij de opnames zijn of haar eigen taal. In de post-productie werd voor elk land van uitgave andere stemmen ingesproken. Dit was niet alleen goedkoop, maar ook een normale gang van zaken in de Europese filmindustrie.

Dat dit een low-budget film is, is aan alles te zien. Weinig acteurs, nachtscènes die overdag zijn geschoten, en, als we Kurosawa mogen geloven, een regelrechte kopie van een bestaande film. Tarantino heeft met zijn low-budget debuut ook uit het Aziatische vaatje getapt door Reservoir Dogs te baseren op de Chinese film City on Fire. Dat acteurs zelf hun personage aankleden en meedenken over de vormgeving van de film, wordt bij een grote productie door andere mensen gedaan. Clint Eastwood heeft met de knijpende ogen, de zwarte sigaar en de Mexicaanse poncho een icoon neergezet die de filmwereld is ontstegen. De poncho is in de slotscène van deze film zelfs een plotmechanisme.

Eastwood speelt een naamloze, rondtrekkende opportunist die uit de conflicten van anderen een slaatje probeert te slaan. Elke cultuur heeft zo zijn schelmenverhalen – wij hebben bijvoorbeeld Reintje de Vos – en je mag gerust zeggen dat The Man With No Name de Italiaanse schelm bij uitstek is. Hij is gewiekst en verzint listen om partijen tegen elkaar uit te spelen, maar heeft daarentegen een charismatische persoonlijkheid. In A Fistful of Dollars rijdt het personage van Eastwood op zijn paard een dood stadje in waarin twee families, die Rojos en de Baxters, een langdurige vete hebben. Daarnaast wonen er alleen een salooneigenaar en een stokoude begrafenisondernemer die een dagtaak heeft aan het vervaardigen van kisten. Die laatste is de enige die blijkbaar de naam weet van het hoofdpersonage, aangezien hij hem constant Joe noemt.

Joe gaat aan de slag bij beide families en eet zo van twee walletjes terwijl zij elkaar het leven zuur maken. Halverwege de film wordt duidelijk waar het echt om gaat. Het hoofd van de Rojos, Ramón, houdt de mooie Marisol in gevangenschap en weg van haar zoontje (een heel irritant jankend kind) en haar man, met wie Ramón een langdurige ruzie heeft vanwege een spelletje poker. Uiteraard komt Joe hier ook achter en besluit het gezin weer te herenigen, tot groot ongenoegen van de Rojos natuurlijk. Het conflict eindigt in een stand-off waarbij de gewiekste Joe een pantser onder zijn poncho heeft verstopt. De Rojos komen zo aan hun einde en er is weer vrede in het stadje. Voor Joe reden genoeg om weer te vertrekken. Hij is immers gewend om in conflicten te leven en aan vrede valt voor hem niets te verdienen.

De film legt qua stijl de lat ontzettend hoog en is dan ook niet voor niets een inspiratiebron geworden voor veel filmmakers. Dit komt ook mede door de inmiddels iconische muziek van Ennio Morricone. Het themanummer komt herhaaldelijk in verschillende varianten door de film heen voor. De combinatie Leone-Morricone is een goude en dat hebben ze geweten. Vanaf dit moment is hun samenwerking niet gestopt en hebben zij zich later nog overtroffen met films zoals The Good, the Bad and the Ugly en Once Upon a Time in the West. A Fistful of Dollars is de eerste uit de Dollars-trilogie en de review van For a Few Dollars More volgt snel!